سرطان معده به دلیل تجمع غیرطبیعی گروهی از سلولا در معده س که در آخر باعث تشکیل توده ای در معده می شه. طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی هرساله ۷۲۳۰۰۰ نفر در اثر این سرطان از دنیا می رن. سرطان معده پنجمین سرطان شایع در جهانه و از نظر تعداد مرگ ومیر در بین سرطانا، سومین سرطان کشنده در سراسر جهانه. طبق اعلام وزارت بهداشت جمهوری اسلامی ایران، سرطان معده شایع ترین سرطان در بین مردها ایرانیه.

علائم سرطان معده چست؟ علل سرطان معده چیه؟ با ادامه این مطلب همراه باشین تا سرطان معده رو بهتر بشناسین.

 

در آمریکا تقریبا ۲۵۵۰۰ مورد جدید سرطان معده در سال شناسایی می شه؛ این تعداد تقریبا برابر ۲ درصد از کل سرطان معده جهان در ساله. بیشتر افرادی که به این سرطان گرفتار می شن، زمانی از مریضی خود آگاهی پیدا می کنن که مریضی اونا پیشرفت یا متاستاز کرده. متاستاز (فراگستری) گسترش سلولای سرطانی به بافتا و نقاط جدید بدنه.

حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد از سرطانای معده رو «آدنوکارسینوم معده» تشکیل می ده. در این حالت سرطان از سلولای تولیدکننده ی مخاط (سلولای پوشاننده ی لایه داخلی معده) گسترش پیدا میکنه.

علائم سرطان معده

علائمی هست که می تونه از علائم سرطان معده به حساب آید، ولی چون بعضی از این علائم می تونه واسه مریضیای کم خطر دیگری هم باشه، تشخیص زودهنگام سرطان معده کار سختیه. معمولا سرطان معده زمانی شناسایی می شه که گسترش پیدا کرده.

علائم ساده ی سرطان معده شامل علائم زیره:

  • احساس سیری بیشتر از حد یا سیری زودهنگام زمان مصرف وعدهای غذایی؛
  • مشکل و سختی در بلع؛
  • احساس نفخ بعد از صرف غذا؛
  • آروغ زدنای تکراری؛
  • سوزش معده؛
  • سوء هاضمه ای که برطرف نمی شه؛
  • معده درد یا درد در قفسه ی سینه؛
  • احساس به دام افتادن باد در شکم؛
  • استفراغ (بعضی وقتا همراه با خون).

وجود علائم و نشونه های زیر می تونه نشونه ای از گسترش سرطان باشه و فرد باید اونا رو جدی بگیره (در صورت مشاهده به دکتر مراجعه کنین).

۱. دیسفاژی یا مشکل و سختی در بلع.

۲. سوءِ هاضمه به همراه کمه کم یکی از علائم کاهش وزن غیرمنتظره، ناخوشی و کم خونی (مریض معمولا احساس خستگی می کنه و ممکنه مشکل تنفسی هم داشته باشه).

طبق اعلام سرویس سلامت همگانی بریتانیا افراد بالای ۵۵ سال که به طور همیشگی مشکل سوء ِ هاضمه دارن، باید به دکتر مراجعه کنن.

افرادی که مشکل سوء ِ هاضمه به همراه یکی از موارد زیر رو در سوابق پزشکی خود دارن، باید به دکتر مراجعه کنن:

  • فامیل نزدیک یا عضوی از خونواده که سابقه سرطان معده داشته باشه؛
  • خونواده

  • مریضی مری بارت که تغییر بافت قسمت انتهایی مری از اپیتلیوم سنگفرشی به مخاط گوارشیه؛
  • دیسپلازیا که جامعه غیرطبیعی سلول هاست. معمولا حالت پیش سرطانی سلول هاست؛
  • گاستریت یا ورم معده؛
  • کم خونی پرنیشیوز که در این مریضی معده نمیتونه ویتامین ب۱۲ رو خوب از غذا جذب کنه؛
  • سابقه زخم معده.

با پیشرفت سرطان معده کم کم علائم و نشونه های زیر در فرد نمایان می شن:

  • تجمع مایعات در معده؛
  • کم خونی؛
  • مدفوع سیاه یا وجود خون در مدفوع؛
  • خستگی؛
  • از دست دادن اشتها؛
  • کاهش وزن.

عوامل افزایش دهنده ی خطر دچار شدن به سرطان معده

عواملی که خطر دچار شدن به سرطان معده رو افزایش میدن، عبارتند از:

  • شرایط خاص پزشکی: مثل مریضیای ازوفاژیت (نا آرومی مری)، ریفلاکس معده ای مروی (بازگشت اسید به مری)، زخم معده، مری بارت، ورم معده ی طولانی و پولیپ معده.
  • پول-نام-تصویر

  • سیگار: افرادی که واسه یه مدت طولانی و به طور منظم سیگار کشیده ان در مقایسه با افراد غیرسیگاری دو برابر بیشتر در خطر دچار شدن به سرطان معده هستن؛

  • عفونت هلیکوباکتر پیلوری: این باکتری واسه بیشتر افراد بی خطره، اما در بعضی از افراد می تونه موجب عفونت و زخم معده شه. زخم معده ی طولانی خطر سرطان معده رو افزایش می ده؛
  • سابقه خانوادگی: فامیل نزدیک یا عضوی از خونواده که سابقه سرطان معده داشته باشه؛
  • مصرف غذاهایی که امکان داره در اونا سموم قارچی آفلاتوکسین وجود داشته باشه: این سموم می تونه در روغنای نپخته گیاهی، دانه های کاکائو، بعضی از خشکبار مثل پسته، بادام زمینی، انجیر و بقیه غذاهای خشک شده و ادویه جات وجود داشته باشه؛
  • رژیم غذایی: افرادی که به طور منظم ماهی شور، غذاهای پرنمک، گوشتای دودی و ترشیجات مصرف می کنن، احتمال دچار شدن به سرطان معده در اونا بیشتره؛
  • سن: خطر دچار شدن به سرطان معده پس از ۵۵ سالگی به شکل زیادی زیاد می شه؛
  • جنسیت: احتمال دچار شدن به سرطان معده در مردها دو برابر زنانه؛
  • سابقه دچار شدن به سرطان یا داشتن مریضی سرطان الان: احتمال دچار شدن به سرطان معده در مبتلایان به سرطان مری یا سرطان لنفوم غیر هوچکین بیشتره. احتمال بروز سرطان معده در مردانی که سرطان پروستات و بیضه داشتن یا دارن و زنانی که سرطان دهانه ی رحم، تخمدان و پستان داشتن یا دارن هم بیشتر اشت؛
  • بعضی از عملای جراحی: به ویژه عمل جراحی روی معده یا بخشایی که روی معده اثر دارن، مثل عصب واگ.

علل سرطان معده

سرطان با تغییر در ساختار DNA شروع می شه. وقتی این اتفاق میفته، دستورالعملای کنترل رشد سلولی پریشون می شن. به دنبال این اتفاق شاید سلولایی که باید از بین برن، نمی میرن یا سلولا با سرعتی بیشتر از حد و غیر قابل کنترل تولید شن. محققان هنوز در مورد دلیل جهش بعضی سلولای معده و سرطانی شدن اونا مطمئن نیستن. اینکه به چه دلیل سرطان معده دامن بعضی از افراد میگیره، هنوزم رازی سر به مهره.

روشای تشخیص سرطان معده

قبلا گفتیم چه نشونه ها و علائمی به شما می گه باید به دکتر مراجعه کنین. دکتر از نشونه ها، سابقه خانوادگی، بعضی از عادات مربوط به سبک زندگی (مثل عادت غذایی) و سابقه پزشکی شما سوالاتی می پرسد، بعد یک معاینه ی فیزیکی روی شما انجام میده تا حساسیت معده یا توده رو بسنجد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   همدردی با دوست؛ چیجوری به دوستان مون دلداری دهیم؟ 

اگه دکتر به مریضی شما شک کنه، شما رو به متخصص برگشت می ده تا آزمونای تکمیلی صورت گیرد. روشای تشخیص سرطان معده می تونن شامل مواردی باشن که در زیر به اونا اشاره می کنیم:

۱. آزمایش گاستروسکوپیک

متخصص به کمک دوربین بسیار کوچیکی داخل معده ی فرد رو مشاهده می کنه. اونقدر چه متخصص مشکوک به ابتلای فرد به سرطان باشه، امکان داره بخشی از بافت رو برداره که به این کار بافت ورداری یا نمونه ورداری میگن.

۲. اسکن فراصوت

اگه متخصص به سرطان در بخش بالایی معده مشکوک باشه، ممکنه اسکن فراصوت بکنه (اندوسکوپی فراصوت).

۳. آزمایش تابشی ایکس با نوشیدن مایع شامل باریم

در این روش فرد یک نوشیدنی شامل باریم مینوشه. این کار به تشخیص بهتر سرطان به کمک تابش ایکس کمک می کنه.

۴. لاپاروسکوپی

ممکنه متخصص واسه تشخیص میزان گستردگی سرطان بخواد درون شکم رو با جزئیات بیشتری مشاهده کنه. در این فرایند مریض تحت بیهوشی عمومی قرار میگیره، بعد یک لاپاروسکوپ (لوله ای که دوربینی در نوک اون قرار داره) از راه ایجاد برشی در قسمت پایینی معده، وارد اون می شه.

۵. سی تی اسکن یا پت اسکن

در این روش ها یک مجموعه تصاویر رادیوگرفی از داخل بدن تهیه می شه. این تصاویر به متخصص در امتحان میزان پیشرفت مریضی کمک می کنه. به کمک این تصاویر متخصص از گسترش سرطان در بدن آگاهی پیدا میکنه. این تصاویر واسه انتخاب روش درمانی مناسب به دکتر کمک شایانی می کنه.

۶. اسکن فراصوت کبد

اگه دکتر به انتقال سرطان به کبد شک کنه، بهتره یک اسکن فراصوت روی کبد هم صورت پذیرد.

درمان سرطان معده

انتخاب روش درمانی سرطان معده به عوامل مختلفی مثل شدت مریضی، ترجیحات و وضعیت کلی سلامت مریض بستگی داره. روش درمانی می تونه شامل جراحی، شیمی درمانی، تابش درمانی، داروها و شرکت مریض در کارآزمایی بالینی باشه.

جراحی

هدف جراح در این روش از بین بردن مریضی از راه برداشتن بافت سرطانیه. اون باید اطمینان حاصل کنه هیچ سلول سرطانی باقی نمونده. مثالایی از این روش عبارتند از:

  • خارج کردن تومور از لایه های داخلی معده در مراحل ساده ی سرطان: جراح به کمک اندوسکوپی تومورای بسیار ریز رو از لایه داخلی معده بیرون می کشه. این روش برداشتن مخاط اندوسکوپی نام داره؛
  • ساب توتال گاسترکتومی معده که در اون بخشی از معده ورداشته می شه؛
  • توتال گاسترکتومی که در اون کل معده ورداشته می شه.

پرتودرمانی یا رادیوتراپی

در این روش پرتوهای حامل انرژی، سلولای سرطانی رو مورد هدف قرار میدن و از بین می برن. به خاطر خطر آسیب زدن تابش به اندامای نزدیک معده معمولا پرتودرمانی واسه درمان سرطان معده مورد استفاده قرار نمی گیره، البته اگه سرطان پیشرفت زیادی کرده باشه یا باعث خون ریزی و درد شدید در فرد شه، پرتودرمانی از گزینه های درمان فرد هستش.

پرتودرمانی نئوادجوانتی

در این روش از پرتودرمانی پیش از عمل جراحی استفاده می شه. تومورها به لطف تابش کوچیک تر و برداشتن اونا به وسیله عمل جراحی آسون تر می شه.

پرتودرمانی کمکی

این روش پرتودرمانی پس از عمل جراحی صورت میگیره. هدف اون از بین بردن سلولای سرطانی باقیمونده (احتمالی) در دور معده س. امکان داره بیماران پس ی پرتودرمانی سوء ِ هاضمه، اسهال و استفراغ رو تجربه کنن.

شیمی درمانی

در این روش به کمک دارو روند تقسیم و افزایش سریع سلولای سرطانی متوقف می شه؛ این داروها به عنوان داروهای سیتوتوکسیک هم شناخته می شن. دارو در بدن مریض می چرخد و به سلولای سرطانی در نقطه ای که مریضی از اون شروع شده و بقیه نقاطی که مریضی بهش انتقال کرده، حمله می کنه.

شیمی درمانی نئوادجوانتی

در این روش از شیمی درمانی پیش از عمل جراحی استفاده می شه. تومورها به کمک دارو کوچیک تر می شن و برداشتن اونا به وسیله عمل جراحی آسون تر می شه.

شیمی درمانی کمکی

این روش شیمی درمانی پس از عمل جراحی صورت میگیره. هدف اون از بین بردن سلولای سرطانی باقیمونده (احتمالی) در دور معده س. شیمی درمانی واسه درمان بعضی از سرطانای معده روشی مناسبه. تومورهای استرومال دستگاه گوارش و لنفوم معده نمونه هایی هستن که استفاده از شیمی درمانی در درمان اون ارجحیت داره.

هدف درمانی

ساتنت (سانیتینیب) و گلیوک (ایمانیتیب) نمونه هایی از داروهای هدف داری هستن که به سلولای سرطانی در بیماران گرفتار به تومورهای استرومال دستگاه گوارش حمله می کنن.

کارآزمایی بالینی

در این روش درمانای تجربی به کمک داروها یا روشای جدید درمانی استفاده کرده می شن. شاید بیماران بخوان در این درمانای آزمایشی شرکت کنن، باید توجه کرد این روش ها آزمایشی ان و تضمینی واسه درمان سرطان معده نیستن.

بیماران در مورد این روش ها باید با خونواده و دکتر خود مشورت و خود رو واسه جنبه های ناشناخته ی این درمانا آماده کنن. مثلا ممکنه این درمانا اثرات جانبی داشته باشه که به دلیل تحقیقات کم هنوز مشخص نشده.

میشه از سرطان معده پیشگیری کرد؟

کارشناسان دلیل دقیق سرطان معده رو نمی دونن. واسه این مریضی واکسنی هم وجود نداره؛ پس هیچ راه عملی واسه پیشگیری از سرطان معده وجود نداره. با اینکه راه هایی هست که احتمال دچار شدن به این مریضی رو کم می کنه. این راه ها عبارتند از:

  • مصرف میوه ها و سبزیجات؛ افرادی که از این مواد غذایی بیشتر استفاده کنن، کمتر به سرطان معده گرفتار می شن؛
  • کاهش مصرف غذاهای پر نمک و دودی شده؛
  • اگه فردی سیگاری هستین، اونو ترک کنین و اگه سیگار نمی کشید هم هیچوقت به طرف اون نرید؛
  • اگه شرایط خاصی دارین که می تونه احتمال دچار شدن به سرطان معده رو در شما زیاد کنه، در هر دوره ای واسه کنترل وضعیت خود به دکتر مراجعه کنین.

منبع : medicalnewstoday

دسته‌ها: آموزشی